Μικροπράγματα
του Σωτήρη Ι. Στυλιανού
Η χούντα των Συνταγματαρχών επιβλήθηκε στη χώρα μας στις 21 Απριλίου 1967 και είχε διάρκεια ως τις 23 Ιουλίου 1974. Το 1973 στις 17 Νοεμβρίου με τα γνωστά γεγονότα του Πολυτεχνείου ανατράπηκε ο δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος και ανέλαβε την εξουσία ο στρατιωτικός Δημήτριος Ιωαννίδης από το παρασκήνιο, δηλαδή αυτός κινούσε τα νήματα, γι’ αυτό και ονομάστηκε αόρατος δικτάτωρ. Διόρισε τον Φαίδωνα Γκιζίκη στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας και τον Αδαμάντιο Ανδρουτσόπουλο στην θέση του πρωθυπουργού, αλλά στην πραγματικότητα ο Ιωαννίδης έδινε τις εντολές και εκείνοι απλώς τις εκτελούσαν.
Όταν έγιναν τα γεγονότα στην Κύπρο στις 20-07-1974 και κατέλαβαν οι Τούρκοι σχεδόν το μισό έδαφος του νησιού, τότε στις 23 Ιουλίου 1974 οι στρατιωτικοί, χωρίς την έγκριση του Ιωαννίδη, παρέδωσαν την εξουσία σε όσους πολιτικούς δεν είχαν φυλακισθεί.
Τις δραματικές εκείνες ώρες οι πολιτικοί σε σύσκεψή τους αποφάσισαν να καλέσουν τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, που για αρκετά χρόνια είχε αυτοεξοριστεί στη Γαλλία, να γυρίσει στην Αθήνα και να αναλάβει τα ηνία της χώρας. Πράγματι εκείνος ανταποκρίθηκε θετικά, έφθασε στην Ελλάδα ξημερώματα της 24ης Ιουλίου και ορκίστηκε πρωθυπουργός ενώπιον του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας, του Φαίδωνα Γκιζίκη, ο οποίος ήταν ο μόνος που παρέμενε ακόμη από την προηγούμενη χουντική διακυβέρνηση.
Σύντομα ο Καραμανλής σχημάτισε κυβέρνηση με πρόσωπα που προέρχονταν από διάφορους πολιτικούς χώρους. Έτσι προχώρησε η πορεία αυτής της κυβέρνησης μέχρι τις πρώτες δημοκρατικές εκλογές της μεταπολίτευσης, τις οποίες κέρδισε το νεοσύστατο κόμμα που είχε ιδρύσει ο Κ. Καραμανλής, η «Νέα Δημοκρατία», και έτσι η χώρα άρχισε να κυβερνάται κανονικά πλέον με πρόσωπα τα οποία εκλέγει ο λαός.
Μία άγνωστη ίσως σε πολλούς εξέλιξη των ημερών εκείνων είναι ότι, λίγες ώρες μετά τον σχηματισμό της προσωρινής κυβέρνησης του Ιουλίου του 1974, ο Κ. Καραμανλής, ως πρωθυπουργός, αποφάσισε να επαναφέρει το Σύνταγμα του 1952 που ήταν τότε το τελευταίο που ψηφίστηκε από δημοκρατική Βουλή.
Για την ιστορία να σημειώσω εδώ ότι κατά την διάρκειας της χούντας του Παπαδόπουλου δεν έγιναν συνταγματικές αναθεωρήσεις. Στο διαδίκτυο υπάρχει η εξής πληροφορία: «Η στρατιωτική δικτατορία, (1967-1974) δεν προχώρησε σε «αναθεώρηση» του δημοκρατικού Συντάγματος του 1952, αλλά το κατέλυσε και επιχείρησε να νομιμοποιηθεί θεσμικά ψηφίζοντας δικά της, αυταρχικά συνταγματικά κείμενα μέσω ελεγχόμενων, νοθευμένων δημοψηφισμάτων: το Σύνταγμα του 1968 και το Σύνταγμα του 1973.».
Σωστά, νομίζω, ο Καραμανλής έκανε αυτήν την συνταγματική «επάνοδο» και αποφάσισε να θέσει σε ισχύ το Σύνταγμα του 1952 μέχρι να ψηφιστεί ένα νέο που να έχει το τωρινό πολίτευμά μας, δηλαδή την «Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία». Πραγματικά ύστερα από ένα χρόνο από τότε που τελείωσε οριστικά η δικτατορία, το 1975, η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε ένα καινούριο Σύνταγμα, αυτό που και μέχρι σήμερα, το έτος 2026, ισχύει, με όλες τις αναθεωρήσεις του που κατά καιρούς συντελέστηκαν.