Γιώργος Τσαγκόζης
Έχετε δει αυτά τα πολύ δημοφιλή βίντεο στο social που κάποιοι μερακλήδες καθαρίζουν κάτι πάρα πολύ βρόμικα χαλιά ή παλιά παιχνίδια κ.λ.π και μας κάνουν να νιώθουμε μία ικανοποίηση, γιατί αυτά τα αντικείμενα που έδειχναν για πέταμα, έρχονται σε μία όμορφη και λειτουργική κατάσταση;
Διαβάζουμε για τον Κηφισό στο Wiki:
“Ο Κηφισός είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Αττικής, με μήκος 27 χιλιόμετρα.[1] Πηγάζει από τον φυσικό κόμβο της Πεντέλης δυτικά της Εκάλης και ανατολικά των Θρακομακεδόνων και της Πάρνηθας, και διχοτομεί την πρωτεύουσα μέχρι την εκβολή του στον Φαληρικό όρμο, στον Σαρωνικό. Πριν την εκβολή του στον Φαληρικό όρμο συναντάται με τον Ιλισό.
Στη θέση του σημερινού σταθμού μετρό του Ελαιώνα υπήρχε τοξωτή γέφυρα στο σημείο που η Ιερά Οδός συναντούσε τον Κηφισό. Όπως αναφέρει η σχετική ταμπέλα της αρχαιολογικής υπηρεσίας στο σημείο, “ο ποταμός Κηφισός απεικονίζεται στο αριστερό άκρο του δυτικού αετώματος του Παρθενώνα ως εύρωστος νέος άντρας ξαπλωμένος στο βραχώδες έδαφος με τον κορμό του σε συστροφή, στάση που υποδηλώνει την κινητικότητα του ποταμού. Οι γεφυρισμοί, τα σκωπτικά πειράγματα των Αθηναίων προς τους αξιωματούχους και τους μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων κατά την επιστροφή τους από την Ελευσίνα προς την Αθήνα διά της Ιερά Οδού, που αναφέρονται από τους αρχαίους συγγραφείς, λάμβαναν χώρα στη γέφυρα του αθηναϊκού Κηφισού”.
Ο ποταμός είχε αξιοποιηθεί για πρώτη φορά στην εποχή του Αδριανού, όταν κατά μήκος του κατασκευάστηκε επί ρωμαϊκών χρόνων το πρώτο οργανωμένο υδρευτικό σύστημα για την Αθήνα. Η δεξαμενή ενισχυόταν από διάφορα ρέματα του Πεντελικού και της Πάρνηθας, με αφετηρία τη ζώνη δεξαμενής στη σημερινή Νέα Πεντέλη και διέλευση από το Χαλάνδρι, τον Κοκκιναρά (Κηφισιά) και το Μονομάτι (Τατόι). Η έξοδος υδραγωγείου βρισκόταν στη σημερινή Πλατεία Δεξαμενής στο Κολωνάκι.
Ο Κηφισός χάρισε το όνομά του σε μία περιοχή κοντά στις ανατολικές πηγές του, την Κηφισιά.
Μέχρι και το 2000, η έλλειψη σχεδιασμού και υλοποίησης κατάλληλων υποδομών αντιπλημμυρικής προστασίας, σε συνδυασμό με την έντονη ανοικοδόμηση εκατέρωθεν της κοίτης, διατηρούσαν σε υψηλά επίπεδα τον κίνδυνο πρόκλησης πλημμυρών κάθε φορά που σημειώνονταν έντονες βροχοπτώσεις, οι οποίες είχαν ποικίλες επιπτώσεις στους κατοίκους των γύρω περιοχών και στις περιουσίες τους.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, και στο πλαίσιο των μεγάλων τεχνικών έργων που προωθήθηκαν εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας του 2004, προχώρησε ο εγκιβωτισμός του Κηφισού σε μήκος 13 χιλιομέτρων, δηλαδή η κατασκευή μεγάλου αγωγού από οπλισμένο σκυρόδεμα (μπετόν αρμέ) για τη διοχέτευση των νερών από το ύψος της Νέας Φιλαδέλφειας μέχρι τις εκβολές του στον Φαληρικό όρμο. Το τεχνικό αυτό έργο εξυπηρετούσε και την κατασκευή αυτοκινητόδρομου (τμήματος της Εθνικής Οδού Αθηνών – Λαμίας) πάνω από τον ποταμό. Το έργο αυτό επέλυσε μεν το ζήτημα των πλημμυρών, αλλά είχε τεράστιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, καθώς αφάνισε την φυσική κοίτη και τα πρανή του ποταμού σε μεγάλο μέρος της συνολικής του διαδρομής, και συνεπώς κατέστρεψε το οικοσύστημα που υπήρχε στο τμήμα αυτό.”
Κάλιο αργά παρά ποτέ θα πούμε, γιατί αν κρίνουμε από το βίντεο, αν δεν καθάριζαν αυτά τα 13 χιλιόμετρα του υπόγειου Κηφισού, το να συμβεί κάτι πολύ άσχημο εκεί ήταν θέμα χρόνου.
