Γιώργος Τσαγκόζης
Τις τελευταίες ημέρες ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στο ελληνικό twitter που δεν άπτονται της επικαιρότητας είναι η γεύση της ελληνικής ντομάτας.
Όλα ξεκίνησαν με το παρακάτω tweet:
Οσοι είμαστε πάνω απο 45 θυμόμαστε τη γεύση και το χρωμα της γνήσιας ντομάτας απο το κήπο της γιαγιάς. Αυτη που δεν υπάρχει πουθενά πια και εχει αντικατασταθεί με το άγευστο προϊόν που τρωμε. Κάποιος γεωπόνος μου ειπε οτι με τα χρόνια και τις μεταλλάξεις χάθηκε ο γνήσιος σπόρος.
— 💝δροσερή πατάτα💝🇬🇷 (@efi_lats) March 16, 2025
Είναι θεωρία συνωμοσίας ή απλά νοσταλγία ότι οι ντομάτες στην Ελλάδα δεν έχουν γεύση όπως παλιά;
Έκοβες ντομάτα και άμα είχες παρανυχιδα ετσουζε. Έκοβες αγγούρι και μύριζε η κουζίνα. Τώρα όλα είναι πλαστικά. Εγώ έχω μπαξέ και δεν ραντίζω τίποτα και πάλι δεν είναι ίδια. Χάθηκε ο σπόρος. Υπάρχει στην Δράμα κάποιος παπάς νομίζω που έχει οργανώσει ανταλλακτηριο παλιών
— Έξω από εδώ (@o_ekso_apo_do) March 16, 2025
Κι όμως, έχω βρεί ντομάτες με άρωμα και γεύση σαν τις παλιές σε δύο μέρη:
1. στη λαϊκή της γειτονιάς μου σε έναν που φέρνει απο την Ιεράπετρα.
2. στα lidl κάτι ντομάτες με κοτσάνι, λίγο πιό μικρές από τις “πλαστικές”.
Ειδικά οι 2ες είναι απίστευτα αρωματικές και γευστικές.— NorMaLe (@NorMaLe47268991) March 16, 2025
1) αμα θυμαστε να βγαζει η γιαγια ντοματα Μαρτη μηνα ελατε και χεστε με
2) υπαρχουν εκατονταδες ποικιλιες ντοματας και καμια δεν ειναι “γνησια”, η πρωτη ντοματα ηρθε στην Ελλαδα πριν 200 χρονια.— Carter & Carruthers (@orgiGr) March 16, 2025
Φυσικά και στην επαρχία τρως φυσιολογική ντομάτα ( για εμένα η καλύτερη είναι αυτή χωρίς πολλά σπόρια μέσα που έχει δηλαδή σάρκα ) δεν ξέρω πως λέγεται ! Βρίσκω παρόμοια στη λαϊκή από έναν τύπο που τις φέρνει από ιεραπετρα κρητης !
— Καίτη Ντιρινταουα (@k_ntirintaoua) March 16, 2025
Οι τομάτες που καλλιεργώ στον κήπο μου, λέει η μάννα μου ότι είναι σαν τις παλιές.
Πιθανόν, έχει να κάνει με το τι τρέφεται το φυτό και αν ωριμάζει κανονικά.
Το ίδιο συμβαίνει και με τα φρούτα. Του εμπορίου κόβονται νωρίς για να αντέχουν στις μεταφορές και στο ράφι.— Fraoulina (@fraoulina) March 16, 2025
Οι τομάτες που καλλιεργώ στον κήπο μου, λέει η μάννα μου ότι είναι σαν τις παλιές.
Πιθανόν, έχει να κάνει με το τι τρέφεται το φυτό και αν ωριμάζει κανονικά.
Το ίδιο συμβαίνει και με τα φρούτα. Του εμπορίου κόβονται νωρίς για να αντέχουν στις μεταφορές και στο ράφι.— Fraoulina (@fraoulina) March 16, 2025
Παπαριες λέει ο γεωπόνος , στην επαρχία τρως κανονική ντομάτα
— KostKan (@kostkan18) March 16, 2025
Υπάρχει ο παλιός σπόρος ΑG 55 λέγεται. Απλά ή τομάτα αυτή δεν αντέχει σε ασθένειες και μαλακώνει σύντομα.
— Τάκης (@jsuIvUNFc6JnBTZ) March 16, 2025
Τι ισχύει τελικά; τι μας κρύβουν; (αν μας κρύβουν κάτι)
Ρωτήσαμε το Chat gpt μπας και βγάλουμε άκρη:
Πολλοί άνθρωποι υποστηρίζουν ότι οι ντομάτες σήμερα δεν έχουν την ίδια γεύση όπως παλιά. Αυτό οφείλεται σε διάφορους λόγους:
Βιομηχανική παραγωγή – Οι σύγχρονες ποικιλίες ντομάτας έχουν επιλεγεί για να είναι πιο ανθεκτικές στη μεταφορά και να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής στα ράφια των σούπερ μάρκετ, συχνά εις βάρος της γεύσης.
Υβριδικές ποικιλίες – Πολλές από τις σημερινές ντομάτες είναι υβρίδια που δίνουν έμφαση στην εμφάνιση και στην απόδοση της καλλιέργειας, αντί για τη νοστιμιά.
Μαζική καλλιέργεια και έλλειψη ωρίμανσης στο χώμα – Οι περισσότερες εμπορικές ντομάτες συλλέγονται πριν ωριμάσουν πλήρως στο φυτό, με αποτέλεσμα να μην αναπτύσσουν όλα τα φυσικά σάκχαρα και αρώματα.
Έλλειψη παλιών ποικιλιών – Οι παλιές, παραδοσιακές ποικιλίες (π.χ. ντομάτες τύπου “βραώλικες”) που ήταν πιο γευστικές, έχουν αντικατασταθεί από πιο εμπορικές επιλογές.
Έδαφος και καλλιεργητικές πρακτικές – Τα εδάφη σήμερα είναι πιο φτωχά σε θρεπτικά συστατικά λόγω εντατικής καλλιέργειας και χρήσης χημικών λιπασμάτων, κάτι που επηρεάζει τη γεύση.
Αν θέλεις να δοκιμάσεις ντομάτες με πιο “παλιά” γεύση, ψάξε για ντόπιες, παραδοσιακές ποικιλίες από μικρούς παραγωγούς ή καλλιέργησε τις δικές σου από σπόρους κειμηλίων (heirloom).
Heirloom είναι παλιές, παραδοσιακές ποικιλίες φυτών που έχουν διατηρηθεί και καλλιεργηθεί από γενιά σε γενιά χωρίς γενετική τροποποίηση ή διασταυρώσεις με σύγχρονες υβριδικές ποικιλίες.
Χαρακτηριστικά των σπόρων κειμηλίων:
Ανοικτής επικονίασης – Αυτοί οι σπόροι αναπαράγονται φυσικά, μέσω του αέρα, των εντόμων ή του νερού, χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση για διασταυρώσεις.
Αυθεντική γεύση και άρωμα – Τα φυτά που προέρχονται από σπόρους κειμηλίων τείνουν να έχουν πιο πλούσια και φυσική γεύση σε σχέση με τα υβρίδια.
Μεγάλη γενετική ποικιλομορφία – Βοηθούν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, αφού δεν είναι βιομηχανοποιημένα.
Δυνατότητα αποθήκευσης σπόρων – Σε αντίθεση με τους υβριδικούς σπόρους (F1), οι σπόροι κειμηλίων μπορούν να αποθηκευτούν και να ξαναφυτευτούν χρόνο με τον χρόνο χωρίς να αλλοιώνονται.
Προσαρμογή στο τοπικό κλίμα – Επειδή διατηρούνται για δεκαετίες, συχνά είναι πιο ανθεκτικοί σε ασθένειες και καλύτερα προσαρμοσμένοι στις τοπικές συνθήκες.
Παραδείγματα παραδοσιακών ποικιλιών ντομάτας:
Ντομάτα Βραώλικη (παλιά ελληνική ποικιλία)
Ντομάτα Brandywine (Αμερικανική παλιά ποικιλία)
Ντομάτα San Marzano (Ιταλική ποικιλία, ιδανική για σάλτσες)
Αν θέλεις να δοκιμάσεις ντομάτες με “παλιά” γεύση, μπορείς να βρεις σπόρους κειμηλίων από μικρούς παραγωγούς, αγροκτήματα ή οργανώσεις διατήρησης σπόρων.
