Δημήτρης Καβατζικλής
Τα τζιτζίκια είναι στην πραγματικότητα εντυπωσιακά έντομα. Αν και έχουν μικροσκοπικό εγκέφαλο μπορούν να μετρήσουν και να αισθανθούν τη θερμοκρασία. Τα αρσενικά έχουν ενσωματωμένα τύμπανα που κάνουν θορύβους τόσο δυνατούς που μπορούν να βλάψουν την ανθρώπινη ακοή και μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες μεταμορφώνουν ολόκληρα οικοσυστήματα, λέει το Vox. Να μερικά ακόμη από τα θετικά χαρακτηριστικά τους:
1. Μετρούν το χρόνο με τη ροή του χυμού των δέντρων
Η ανατολική Βόρεια Αμερική είναι το μόνο μέρος στον κόσμο όπου ομάδες τζιτζικιών αναδύονται από το έδαφος κάθε 13 ή 17 χρόνια. Ελαφρώς διαφορετικά είδη τζιτζίκων, γνωστά ως ετήσια τζιτζίκια, εμφανίζονται κάθε καλοκαίρι. Για όλα αυτά τα χρόνια, τα τζιτζίκια βρίσκονται κάτω από το έδαφος, ρουφώντας χυμό από τις ρίζες των φυτών και την κατάλληλη χρονιά, βγαίνουν στην επιφάνεια όλα μαζί.
Πώς όμως καταφέρνουν να μετρούν το χρόνο; Η απάντηση βρίσκεται στο χυμό των δέντρων που πίνουν τα τζιτζίκια. Καθ ‘όλη τη διάρκεια του έτους, η ροή και η σύνθεση χυμού των δέντρων αλλάζει κι αυτό λειτουργεί σαν εσωτερικό ρολόι. Τα τζιτζίκια καταλαβαίνουν αυτές τις αλλαγές και έτσι μαθαίνουν να μετρούν τα χρόνια, σύμφωνα με τη Martha Weiss, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Τζορτζτάουν. Στη συνέχεια, χρησιμοποιούν την ικανότητά τους να αισθάνονται τη θερμοκρασία του εδάφους για να βγουν στην επιφάνεια.
2. Μερικές φορές τα ρολόγια τους χαλάνε
Οι αριθμοί 13 και 17 είναι σημαντικοί για αυτά, αν και δεν είναι απολύτως σαφές γιατί. Οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι αυτός ο ασυνήθιστος ρυθμός καθιστά δύσκολο για τα αρπακτικά να προβλέψουν την εμφάνισή τους. Μερικές φορές, ωστόσο, φαίνεται να υπολογίζουν λάθος. «Κάποια βγαίνουν από το έδαφος στα εννέα χρόνια, ενώ άλλα στα 21», λέει η Weiss. Πιθανότατα έχει να κάνει με το μέγεθός τους: Αν τα νεαρά τζιτζίκια μεγαλώσουν πιο γρήγορα από το κανονικό, μπορεί να εμφανιστούν τέσσερα χρόνια νωρίτερα, ενώ αν μεγαλώσουν πιο αργά, μπορεί να περιμένουν άλλα τέσσερα χρόνια για να εμφανιστούν.
3. Βγαίνουν από το έδαφος δύο φορές
Η εμφάνιση του μεγάλου τζιτζίκι αρχίζει την άνοιξη. Τότε είναι που δισεκατομμύρια ζωύφια σέρνονται έξω από τη γη, μερικές φορές από μικρούς πυργίσκους λάσπης που κατασκευάζουν. Μόλις αναδυθούν, ξεφλουδίζουν τα φυτά, ζευγαρώνουν, γεννούν αυγά και πεθαίνουν. Αλλά αυτό δεν είναι το τέλος. Αρκετές εβδομάδες αργότερα, τα μωρά εκκολάπτονται από σχισμές στα κλαδιά των δέντρων γεμίζοντας το δάσος για άλλη μια φορά με ζωύφια. Αυτή η δεύτερη εμφάνιση τους περνά ως επί το πλείστον απαρατήρητη επειδή τα νεογνά δεν κάνουν πολύ θόρυβο.
4. Δεν ξέρουν πώς να προστατεύονται
Για τα ζώα, ο ερχομός των τζιζτζικιών είναι η αιτία μιας μοναδικής γιορτής. Είναι ιδανικό γεύμα για τα πεινασμένα ζώα, αν και αυτό δεν είναι καλό για τα ίδια τα τζιτζίκια, τα οποία είναι πολύ εύκολοι στόχοι. Έχουν έντονα κόκκινα μάτια, τα οποία ξεχωρίζουν από μακριά. Είναι επίσης εξαιρετικά, θορυβώδη, γεγονός που καθιστά εύκολο τον εντοπισμό τους. Επιπλέον, δεν έχουν άμυνα, ούτε δαγκώνουν, ούτε τσιμπούν, ούτε βγάζουν δηλητήριο.
5. «Καλωδιώνουν» ολόκληρα οικοσυστήματα
Παρόλο που τα τζιτζίκια εμφανίζονται μόνο για μερικές εβδομάδες, η έξοδος τους από το έδαφος μεταφέρει ολόκληρους ιστούς τροφών του δάσους, με εντυπωσιακά αποτελέσματα που διαρκούν για χρόνια. Τα πουλιά έχουν πολύ φαγητό κατά τη διάρκεια των εξόδων των τζιτζικιών με αποτέλεσμα να παράγουν περισσότερους νεοσσούς τους επόμενους μήνες. Μια μελέτη του 2005 συνέδεσε τις εμφανίσεις των τζιτζικιών με έξαρση του πληθυσμού σε διάφορα είδη πουλιών.
6. Ένας περίεργος μύκητας μπορεί να τα μετατρέψει σε ζόμπι
Τα περισσότερα ζώα, όπως τα πουλιά, τρώνε απλώς τζιτζίκια επειδή είναι παντού. Αλλά υπάρχει ένας εχθρός που ειδικεύεται σε αυτά: ο μύκητας Massospora cicadina. Είναι ένα παράξενο είδος με πολύ έξυπνη στρατηγική. Τα σπόρια, που μένουν αδρανή στο έδαφος για χρόνια κάτω από τη γη, μολύνουν τα τζιτζίκια μετά την ανάδυσή τους. Ο μύκητας στη συνέχεια αναπτύσσεται μέσα στην κοιλιά τους και τελικά εμφανίζεται στο πίσω άκρο τους, προκαλώντας πτώση των γεννητικών οργάνων τους.
Τα αρσενικά που έχουν μολυνθεί από τον μύκητα όχι μόνο καλούν τα θηλυκά, όπως είναι αναμενόμενο, αλλά μιμούνται και ήχους των θηλυκών (που γίνονται με ένα κτύπημα των φτερών τους) για να τραβήξουν τα αρσενικά. Αυτό βοηθά στην εξάπλωση του μύκητα. Όταν δύο ζωύφια προσπαθούν να ζευγαρώσουν, μεταδίδουν τη μόλυνση το ένα στο άλλο. Είναι ουσιαστικά μια σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη.
7. Διαφορετικά είδη έχουν διαφορετικό βουητό
Το βουητό των τζιτζίκων το καλοκαίρι είναι πολύ δυνατό και ίσως αντιπαθητικό, αλλά στην πραγματικότητα είναι μια σερενάτα. Παράγεται από αρσενικά που προσπαθούν να προσελκύσουν τα θηλυκά. Κάνουν αυτούς τους ήχους δονώντας μεμβράνες μέσα σε όργανα που ονομάζονται τύμβαλα, οι οποίοι ενισχύονται από την κυρίως κούφια κοιλιά τους. Τα ενδιαφερόμενα θηλυκά θα ανταποκριθούν στη συνέχεια με ένα πολύ πιο διακριτικό χτύπημα φτερού που κάνει έναν ήχο κρότου. Οι ανατολικές ΗΠΑ φιλοξενούν επτά διαφορετικά είδη περιοδικών τζιτζίκων και είναι αξιοσημείωτο ότι ο ήχος του καθενός είναι ελαφρώς διαφορετικός. Επιπλέον, τα αρσενικά έχουν διαφορετικά βουητά για διαφορετικές φάσεις της ερωτοτροπίας τους.
8. Είναι πολύ νόστιμα
Mερικοί άνθρωποι τα τρώνε και λένε ότι έχουν καλή γεύση. «Το κόλπο είναι να μαζέψεις τα έντομα αμέσως μετά την τήξη τους», λέει η Weiss, «προτού γίνουν ενήλικα και σκληρύνει το σώμα τους». Από εκεί, μπορείς να επιλέξεις αν θα ακολουθήσεις τη γλυκιά ή την αλμυρή διαδρομή. Εναλλακτικά, μπορείτε να μαζέψετε τις νύμφες πριν λιώσουν, να τις ρίξετε για λίγο σε μια κατσαρόλα με βραστό νερό, να τις μαρινάρετε σε σάλτσα teriyaki και στη συνέχεια να τις βάλετε στη σχάρα. «Είναι τραγανά, λέει η Weiss. «Δεν έχουν τόσο κρέας όσο οι γαρίδες, αλλά δεν διαφέρουν και πολύ».
